Αχ, χελιδόνι μου…

Ποιος θυμάται τον Μάρτη, την ασπροκόκκινη κλωστή στο χέρι; Τη φορούσαν τα παιδιά όλο το μήνα για να μη μαυρίσουν από τον ήλιο. Κι ύστερα, μόλις έμπαινε ο Απρίλης, την άφηναν έξω για να την πάρουν τα χελιδόνια που μόλις είχαν φτάσει από το μακρινό τους ταξίδι, για να φτιάξουν τη φωλιά τους. Για να ευχαριστήσουν τα παιδιά μάλιστα, τα χελιδόνια «άφηναν» ένα μικρό δώρο. Είναι από τις παραδόσεις που κάποιοι από εμάς νοσταλγούμε συχνά, όχι μόνο γιατί ξεχνιούνται σιγά σιγά μέσα στη δίνη του σύγχρονου τρόπου ζωής, αλλά και γιατί είναι η θλιβερή απόδειξη πως οι αλλαγές στο περιβάλλον είναι γεγονός.

Σήμερα το πρωί, στο ραδιόφωνο, μια από αυτές τις φωνές που εκτοξεύουν ελαφρά τη καρδία κουβέντες στον αέρα, ανακοίνωσε πως όλα αυτά με τις κλιματικές μεταβολές είναι ανοησίες, μια που όλοι βλέπουμε πως η θερμοκρασία κυμαίνεται τις μέρες αυτές σε κανονικά επίπεδα. Είναι αλήθεια πως έχουμε χάσει ως είδος τις ευαίσθητες κεραίες που θα μας επέτρεπαν να αντιληφθούμε τις μεταβολές αυτές ( και μαζί χάσαμε και την ευαισθησία, που θα μας επέτρεπε να ασχοληθούμε λίγο περισσότερο και λίγο σοβαρότερα με αυτό το θέμα ). Η φύση και ο κόσμος της, όμως, τις διατηρεί τις κεραίες αυτές και δέχεται πολύ πιο άμεσα τις επιδράσεις από τις κλιματικές μεταβολές.

Γι αυτό σε λίγο κανείς δε θα θυμάται τα χελιδόνια, τα πουλιά αυτά που διανύουν τεράστιες αποστάσεις για να έρθουν στις εύκρατες περιοχές μας. Οικογένεια εντομοφάγων ειδών και, γι αυτό, ωφέλιμων για τον άνθρωπο ( μια που ωφελιμιστικά αντιμετωπίζουμε τη φύση… ). Στη χώρα μας και στην υπόλοιπη Ευρώπη φωλιάζουν 5 είδη από τα οποία το είδος Hirundo rustica είναι το πιο διαδεδομένο.

Είναι είδος μεταναστευτικό που διαχειμάζει στην τροπική και νότια Αφρική κυρίως. Επιστρέφει την άνοιξη διασχίζοντας την περιοχή της Σαχάρας, πολλές χιλιάδες άνυδρων και καυτών χιλιομέτρων που ολοένα και αυξάνονται λόγω της επέκτασης της ερήμου, συνέπεια και αυτή της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Τα χελιδόνια, άριστοι και γρήγοροι ταξιδευτές, σε μια από τις πιο δύσκολες διαδρομές, φτάνουν όλο και λιγότερα σε αριθμό στα μέρη μας, μη μπορώντας πια να ανταπεξέλθουν στις συνθήκες ενός ταξιδιού που όλο και δυσκολεύει. Επιπλέον, δηλητηριάζονται από τα έντομα που καταναλώνουν, μια που σε χώρες της Αφρικής οι καλλιέργειες ψεκάζονται ακόμη με φυτοφάρμακα που στην Ευρώπη είναι απαγορευμένα. Κι όσα κατορθώνουν να φτάσουν εδώ, βρίσκουν μόνο τσιμέντο. Δεν υπάρχουν υλικά για να χτίσουν τις φωλιές τους ούτε αρκετή τροφή για να ταΐσουν τα μικρά τους. Στις παλιές φωλιές σπάνια καταφεύγουν γιατί τις έχουν ήδη χρησιμοποιήσει τα σπουργίτια και τα χελιδόνια δεν τις θέλουν πια. Και, δυστυχώς, δεν αφήνουν και τα παιδιά την ασπροκόκκινη κλωστούλα για να τα βοηθήσουν…

Η Ορνιθολογική Εταιρεία κατασκευάζει πήλινες φωλιές σε μπαλκόνια για να σωθούν τα χελιδόνια ( οδηγίες για κατασκευή πήλινης φωλιάς εδώ ), όμως αυτό δεν είναι πάντα αρκετό. Εξάλλου είναι και όλοι αυτοί που συνηθίζουν να καταστρέφουν τις χελιδονοφωλιές γιατί τους βρωμίζουν τις αυλές και τα μπαλκόνια. Είναι καλύτερα να προνοήσει κανείς ώστε να μη χτίσουν τα πουλιά φωλιά, αν δεν τα θέλει στο χώρο του, παρά να τα σκοτώνει έτσι.

Είναι εικόνες που κοντεύουμε να σβήσουμε από τη μνήμη μας πια. Εικόνες που για κάποιους από εμάς είναι άρρηκτα δεμένες με την παιδική μας ηλικία. Τα χελιδόνια το φθινόπωρο με τις πρώτες ψύχρες, πάνω στα σύρματα, να φλυαρούν λίγο πριν από το μακρινό ταξίδι του γυρισμού, τα χελιδόνια τα γλυκά απογεύματα της άνοιξης να πετούν χαμηλά για να πιάσουν την τροφή τους, τα κεφαλάκια των νεοσσών να προβάλλουν από τη φωλιά πεινασμένα στη θέα της χελιδόνας. Τα παιδιά δεν περιμένουν πια τα χελιδόνια με ανυπομονησία όπως η Άννα του παλιού αναγνωστικού, ούτε θα μπορούν να ανασύρουν από τη μνήμη τους τέτοιες εικόνες στο μέλλον.

Και, δυστυχώς, θα υπάρχουν πάντοτε αυτοί που θα διαμορφώνουν την κοινή γνώμη και τις συνειδήσεις, περιφρονώντας μέσα στην άγνοιά τους την σκληρή πραγματικότητα, από το ραδιόφωνο ή από αλλού, και διαδίδοντας ότι όλη αυτή η ιστορία με την υπερθέρμανση είναι απλά μια ανοησία

Κι ένα ποίημα:

ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΧΕΛΙΔΟΝΙ
Ήλθες, ήλθες, χελιδόνι,
για να διώξεις το χειμώνα,
ήλθες μ’ άνθη να στολίσεις
της καλής μας γης το χώμα.

Έλα, έλα, χελιδόνι,
σε προσένει η φωλιά σου,
έλα, έλα, να σκορπίσεις
το γλυκό κελάδημά σου.

Ήλθες, ήλθες, χελιδόνι,
την ακούμε τη λαλιά σου,
ήλθες, ήλθες και απλώνεις
μια χαρά σαν τη χαρά σου.

Κ. Καρυωτάκης (εφηβικοί στίχοι)
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: