Το Σύνταγμα στο Εκουαδόρ και ο νόμος της Pachamama

Ο Wiraqhocha, ο θεός των Υδάτων, η Pachamama, η Μάνα Φύση, ο Tata Inti, o πατέρας θεός Ήλιος και η Mama Killa, η Μητέρα Σελήνη ήταν οι πανάρχαιες θεότητες των Ίνκας πριν από τους Ισπανούς conquistadores – τους κατακτητές-, μιας μόλις εκατόχρονης αυτοκρατορίας που επεκτεινόταν στη σημερινή νότια Κολομβία, το Εκουαδόρ, το Περού, την ορεινή Βολιβία, τη βόρεια Αργεντινή και ένα μέρος της Χιλής. Οι ύμνοι τους ψάλλονταν με τη συνοδεία της zampoña, του αυλού του Πάνα από καλάμια, της φλογέρας pututu από κοχύλια, του αερόφωνου tarka από ξύλο, το κρουστό kchalla kchalla που μιμείται τον ήχο της βροχής στα νερά της λίμνης. Ο λυρισμός των στίχων τους αποπνέει τη δύναμη και την αγάπη ενός λαού για τη σκληρή φύση των μεγάλων υψομέτρων, με την οποία ζει δεμένος:

Σελήνη, Βασίλισσα, Μητέρα,

Για την αβρότητα των υδάτων σου,

για τη γλυκύτητα των βροχών σου

Πικρά δακρύζουμε

Πικρά υποφέρουμε.

♦♦♦♦

Το μικρό, φτωχό, υπό ανάπτυξη Εκουαδόρ, με τις ρίζες του στον πολιτισμό των Ίνκας, έκανε ένα τεράστιο πολιτισμικό άλμα στο μέλλον, μια κίνηση που άλλες χώρες του πολιτισμένου κόσμου μας (…) δε διανοούνται καν ότι μπορεί να υπάρξει.

Απέκτησε το αναθεωρημένο Σύνταγμά του, χωρίς άλλο παρόμοιο προηγούμενο: αναγνωρίζοντας στη Φύση, στην Pacha mama των ιθαγενών Quechua, το δικαίωμα να υπάρχει και να αναπαράγεται, και αποδίδοντας στον άνθρωπο την υποχρέωση να σέβεται τους νόμους που τη διέπουν, τους ζωτικούς της κύκλους και τις εξελικτικές της διαδικασίες. Κάθε βλάβη στα οικοσυστήματα του Εκουαδόρ στο εξής, θα μετριέται με το μέγεθός τhς. Λαοί, ομάδες ή και μεμονωμένα άτομα θα μπορούν να προσφεύγουν στη Δικαιοσύνη προς όφελος της φύσης, ακόμη κι αν δεν έχουν θιγεί άμεσα οι ίδιοι. Έτσι, ίσως και να προστατευτεί, επιτέλους, η τόσο πολύτιμη αλλά και απειλούμενη βιοποικιλότητα της περιοχής. Ίσως και να σωθούν οι φυλές των ιθαγενών που κινδυνεύουν από την εισβολή του πολιτισμού μας στο χώρο τους. Ίσως και να παραδειγματιστούν οι ανεπτυγμένες χώρες, όσο κι αν αυτη η ελπίδα κινείται καθαρά στη σφαίρα της φαντασίας.

Το νέο Σύνταγμα του Εκουαδόρ, παύει πλέον να θεωρεί τη φύση και κάθε στοιχείο της αντικείμενο ιδιοκτησίας και εκμετάλλευσης και της αποδίδει δικαιώματα. Ανατρέπει, δηλαδή, την ανθρωποκεντρική ωφελιμιστική λογική πάνω στην οποία είναι δομημένα ο σύγχρονος πολιτισμός και η οικονομία μας. Προσπαθεί να εξοβελίσει, με λίγα λόγια, την καλπάζουσα αλαζονεία του είδους μας που οδηγεί σε μη αναστρέψιμη πορεία καταστροφής του πλανήτη.

♦♦♦♦♦

Η Γη ανατέλλει αστράφτοντας

για να λατρέψει το Ζωοδότη του ανθρώπου.

Κι ο Ουρανός τα σύννεφα σαρώνει

για να υποκλιθεί ενώπιον του Δημιουργού των πάντων.

Και συναθροίζει ο άνεμος τις κορυφές των δέντρων,

σείοντας τα κλαδιά τους προς τον Ουρανό.

Μες στην καρδιά των δέντρων τα πουλάκια τραγουδούν

υμνώντας το Ζωοδότη του ανθρώπου.

Κι όλα τα άνθη, όμορφα, πανέμορφα,

μ’ όλα τα χρώματά τους τον υμνούν αρώματα εκπνέοντας.

Στους κόλπους των υδάτων, στις θάλασσες, στις λίμνες,

τα ψάρια όλα ευτυχισμένα κολυμπούν.

Τα βράχια κι οι γκρεμοί ντύνονται καταπράσινα

και οι χαράδρες και τα δάση ανθοστολίζονται.

Ακόμα και τα φίδια που ζούνε στα βουνά,

προς τα πόδια του έρπουν.

Η βικούνια της τούνδρας και η βισκάτσα του γκρεμού

εξημερώνονται κοντά του.

Έτσι και η καρδιά μου, με κάθε ανατολή

σε εξυμνεί, θεϊκέ Πατέρα, Ζωοδότη.

Απόσπασμα από το θρησκευτικό τελετουργικό ύμνο Ο Δότης της Ψυχής του Ανθρώπου (από το βιβλίο Ανθολογία των Ίνκας σε μετάφραση Ηλία Ταμπουράκη).

Για να μην ξεχνάμε ότι δεν είμαστε οι κυρίαρχοι του πλανήτη…

Για τους hispanohablantes, το Σύνταγμα του Εκουαδόρ είναι εδώ
♦♦♦♦

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: