ΛΥΚΟΣ: σύμβολο δύναμης και ανεξαρτησίας

Η οικογένεια των κυνοειδών, στην οποία ανήκει και ο λύκος (Canis lupus), έχει παγκόσμια εξάπλωση (εκτός από τη Μαδαγασκάρη, τα νησιά του Ειρηνικού και την Ανταρκτική) και ιστορία που χάνεται στα βάθη του χρόνου: οι αρχαιότεροι πρόγονοί τους εμφανίστηκαν πριν από 35 εκατομμύρια χρόνια (με δεδομένο ότι οι πρόγονοι των σαρκοφάγων, από τους οποίους διαχωρίστηκαν στο Ολιγόκαινο, εμφανίστηκαν πριν από 40-50 περίπου εκατομμύρια χρόνια).  Τα πρώτα μέλη της οικογένειας των κυνοειδών από τα οποία εξελίχθηκαν οι λύκοι, έφτασαν στην Ευρώπη πριν από 7 εκατομμύρια χρόνια.

Σήμερα η κατανομή των λύκων στην Ευρώπη φαίνεται από τον χάρτη που ακολουθεί (πηγή www.lcie.org) :

Στην Ευρώπη, εκτός από τη χώρα μας, λύκοι συναντώνται σε μικρούς πληθυσμούς στην Πορτογαλία, την Ισπανία και την  Ιταλία, στις σκανδιναβικές χώρες, σε μεγαλύτερους πληθυσμούς στα ανατολικά της Ευρώπης ενώ πρόσφατα επανεμφανίστηκε στη Γαλλία, την Ελβετία και τη Γερμανία.  Στην Ελλάδα η εξάπλωσή του εκτείνεται σε όλο σχεδόν το ηπειρωτικό ανάγλυφο της χώρας,  βόρεια της Βοιωτίας.

Το γεγονός ότι η γεωγραφική εξάπλωσή του ήταν ευρύτατη αποδεικνύει την μεγάλη προσαρμοστικότητά του σε ποικίλες συνθήκες. Παρά τις συστηματικές και επίμονες προσπάθειες στη Βόρεια Αμερική και στην Ευρώπη για την εξόντωσή του, ο λύκος κατόρθωσε να επιστρέψει στις περιοχές από όπου είχε εξαφανιστεί, όπως στις Σκανδιναβικές χώρες και την Κεντρική Ευρώπη. Αντίθετα, στις χώρες των Βαλκανίων, ο λύκος δεν αντιμετώπισε ποτέ ιδιαίτερα μεγάλο κίνδυνο εξαφάνισης (ενδιαφέρουσα η εξήγηση που δίνεται στη σελίδα της περιβαλλοντικής οργάνωση Καλλιστώ που δραστηριοποιείται σχετικά με την προστασία του λύκου)

Ο λύκος χαρακτηρίζεται από υψηλή νοημοσύνη και ανεπτυγμένη κοινωνική οργάνωση.  Ζει σε ημιορεινές και ορεινές ηπειρωτικές περιοχές οργανωμένος σε μικρές ή μεγάλες ομάδες, τις αγέλες. Ο πυρήνας μιας αγέλης είναι το κυρίαρχο αναπαραγωγικό ζεύγος που μπορεί να παραμείνει μαζί για όλη του τη ζωή.

Ο λύκος φτάνει σε αναπαραγωγική ηλικία μετά τους 22 μήνες. Η λύκαινα γεννά μία φορά το χρόνο, την άνοιξη, μετά από κύηση 63 συνήθως ημερών, κατά μέσο όρο 3 έως 7 μικρά τυφλά και κουφά στην αρχή, που τα φροντίζει η ίδια, αλλά και τα υπόλοιπα ενήλικα της αγέλης. Μέχρι τους 22 μήνες παραμένουν στην αγέλη, μετά όμως είναι σωματικά και αναπαραγωγικά έτοιμα να δημιουργήσουν τη δική τους ομάδα..

Η κατασκευή του σώματος του ενισχύει τις θηρευτικές του ικανότητες.  Διαθέτει μεγάλο κεφάλι και δυνατές σιαγόνες, στενό στέρνο, ψηλά πόδια και ελαφρύ σκελετό ώστε να διανύει μεγάλες αποστάσεις. Τρέφεται κυρίως με άγρια φυτοφάγα ζώα (οπληφόρα), ή στην ανάγκη με μικρότερα σπονδυλόζωα, κτηνοτροφικά ζώα, ή ακόμα και με σκουπίδια ή νεκρά ζώα. Χρησιμοποιεί όλες του τις αισθήσεις για να εντοπίσει και να καταδιώξει τη λεία του. Διαθέτει καλή νυκτερινή όραση αλλά και όσφρηση. Η ακοή του είναι ισχυρότατη: αντιλαμβάνεται ήχους από 250 Hz έως 30.000 Hz. Επικοινωνεί με την αγέλη με ποικιλία ήχων αλλά και με εκφράσεις του προσώπου και συγκεκριμένες στάσεις του σώματος. Η θέση της ουράς δείχνει τις διαθέσεις του λύκου (όπως ακριβώς και του σκύλου).

Η αγέλη, η οποία στην ουσία παίζει το ρόλο της οικογένειας για το λύκο, χαρακτηρίζεται από αυστηρή οργάνωση και ιεραρχία. Το μέγεθός της καθορίζεται από την επάρκεια τροφής στην περιοχή (στην Ελλάδα συνήθως είναι 6-15 άτομα ενώ στην Αλάσκα φτάνουν και τα 30 άτομα). Κυρίαρχο είναι ένα ζευγάρι που αποτελεί τον πυρήνα της ομάδας.  Η επικράτεια της αγέλης οριοθετείται με ούρα και περιττώματα ή με γδαρσίματα και σημάδια στους κορμούς των δέντρων. Οι εισβολείς αντιμετωπίζονται με συγκρούσεις μέχρι θανάτου. Οι λύκοι υπερασπίζονται την αγέλη και την περιοχή της και δύσκολα την εγκαταλείπουν, ακόμα κι όταν νιώθουν ότι κινδυνεύουν.

Το κυρίαρχο αρσενικό, ο αρχηγός της αγέλης, συντονίζει το κυνήγι που γίνεται ομαδικά. Οι λύκοι συνήθως επιλέγουν θηράματα πιο μεγαλόσωμα από αυτούς αλλά και πιο ασθενικά ή αδύναμα. Στην περιοχή μας, όπου η φυσική λεία του (ζαρκάδια, ελάφια, αγριογούρουνα) έχει ελαττωθεί ή έχει εκλείψει, έχει αναγκαστεί να στραφεί στα κατοικίδια καθώς και σε απορρίμματα (χωματερές και χωματερές σφαγείων).  Όταν επιτίθεται σε κοπάδια, συνήθως σκοτώνει περισσότερα ζώα από όσα πραγματικά χρειάζεται για να τραφεί.

Το κυνήγι του λύκου γίνεται με διάφορους τρόπους σε όλο τον κόσμο (στο τέλος του άρθρου δίνεται και σχετικό link). Στην Ελλάδα απαγορεύεται από το 1991, παρ’ όλα αυτά ο λύκος συνεχίζει να θανατώνεται από τον άνθρωπο διότι ακόμη θεωρείται απειλή για την κτηνοτροφία. Επιπλέον η φημολογία κατά καιρούς γι α απελευθερώσεις λύκων από περιβαλλοντικές οργανώσεις, η χρήση δηλητηριασμένων παγίδων αλλά, κυρίως, η έλλειψη ενημέρωσης σχετικά με τη διατήρηση της βιοποικιλότητας, όλα αυτά σε συνδυασμό έχουν οδηγήσει σε μείωση του πληθυσμού του λύκου. Η τακτική που ακολουθείται τελευταία στις ΗΠΑ κυρίως (ευτυχώς όχι στη χώρα μας) είναι το «από αέρος κυνήγι» (aerial hunting), άλλη μια θρασύδειλη μέθοδος για να θανατωθεί ένα ζώο που αποτελεί σύμβολο φυσικής δύναμης. Το video που ακολουθεί δείχνει την άνιση και άδικη αντιμετώπιση των ζώων από τον άνθρωπο:

Και σ΄αυτό το video φαίνεται τι σημαίνει κυνήγι με ίσους όρους στη φύση:

Σχετικά με τη νομοθετική προστασία, ο λύκος περιλαμβάνεται (πηγή: Καλλιστώ):

α) στα αυστηρά προστατευόμενα είδη στο ANNEX II της σύμβασης της Βέρνης, που έχει υπογραφεί το 1979 από όλες τις χώρες της Ε.Ε. και

β) στην οδηγία 92/43/Ε.Ε., όπου χαρακτηρίζεται ως πρωτεύον για προστασία είδος κάτω από τον 39ο παράλληλο.

Σε εθνικό επίπεδο τα νομοθετικά μέτρα προστασίας που έχουν θεσπισθεί περιλαμβάνουν:

α) την κατάργηση αμοιβής για το φόνο λύκου (1980)

β) την εξαίρεσή του από τη λίστα των «επιβλαβών» (1991)

γ) την απαγόρευση χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων (1980)

δ) την απαγόρευση της κατοχής λύκων από ιδιώτες (1969)

Επιπλέον, ο λύκος περιλαμβάνεται επίσης και στο «Κόκκινο βιβλίο» για τα απειλούμενα είδη της Ελλάδας.

Μη κυβερνητικές οργανώσεις στη χώρα μας που δραστηριοποιούνται στην προστασία του λύκου είναι ο Αρκτούρος και η Καλλιστώ


Ενδιαφέρουσες σελίδες για το λύκο:

και πολλές ακόμη.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: