Η Φώκια

Με αφορμή ένα άρθρο στην Καθημερινή της 9/3 σχετικά με την απόφαση της Ε.Ε να απαγορεύσει την εμπορία προϊόντων φώκιας, θα αναφερθούμε στη φώκια, ένα ζώο που αφορά και τη χώρα μας.

Η φώκια είναι θηλαστικό αμφίβιο. Ανήκει στην οικογένεια των φωκιδών, που περιλαμβάνει 19 είδη μεγάλων θαλάσσιων ζώων με παγκόσμια εξάπλωση. Μεταξύ αυτών είναι η κοινή ή μοσχοειδής φώκια, ο θαλάσσιος ελέφας ή φώκια η μακρόρινος, η κυστοφόρος της Κασπίας, ο θαλάσσιος βους που ανεβαίνει ως τις λίμνες του Καναδά, η μεσογειακή φώκια (η φώκη των αρχαίων) που συναντάται και στο Αιγαίο, η γροιλανδική που έχει μαύρες και άσπρες βούλες στο σώμα της, κ.ά.

Οι φώκιες ζουν κυρίως στις βόρειες και πολικές θάλασσες και λίμνες. Το σώμα τους έχει σχήμα ατρακτοειδές (σαν αδράχτι) και μήκος 1,5 -3 μέτρα. Το κεφάλι τους είναι ωοειδές με κοντό λαιμό και αυτιά δίχως πτερύγια . Το δέρμα τους σκεπάζεται με λεπτό και γυαλιστερό τρίχωμα. Τα μπροστινά τους πόδια καταλήγουν σε πέντε δάχτυλα ενωμένα μεταξύ τους με νύχια για να σκαρφαλώνουν στον πάγο και στα βράχια, ενώ τα πίσω πόδια έχουν κατεύθυνση προς τα πίσω ώστε να βοηθούν στην κολύμβηση.Όλες οι φώκιες έχουν κάτω από το δέρμα τους ένα παχύ στρώμα λίπους για να τις προφυλάσσει από το πολικό κρύο των περιοχών όπου ζουν.

Οι φώκιες συνήθως ζουν ομαδικά, αν και κάποια είδη είναι μοναχικά.Κατά την περίοδο της αναπαραγωγής, συγκεντρώνονται σε ομάδες εκατοντάδων ή και χιλιάδων ατόμων. Η εγκυμοσύνη διαρκεί 8-12 μήνες. Η φώκια γεννά  ένα με δύο μικρά και είναι πολύ στοργική μητέρα. Συχνά απομακρύνεται για να αναζητήσει τροφή, όταν όμως επιστρέφει, αναγνωρίζει αμέσως το μικρό της από τη φωνή και τη μυρωδιά ανάμεσα σε εκατοντάδες άλλα.

Η φώκια τρώει ψάρια, μαλάκια και καρκινοειδή καθώς επίσης και πλαγκτόν. Κολυμπά με ευκινησία και αντέχει πολύ κάτω από το νερό. Στη στεριά η φώκια σέρνεται μάλλον παρά περπατά. Όταν βρίσκεται έξω από το νερό, ξεκουράζεται πάνω σε παγόβουνα ή στους βράχους των ακτών. Οι ναυτικοί που ταξιδεύουν στις ψυχρές θάλασσες την αποκαλούν και σκύλο της θάλασσας γιατί οι φωνές της μοιάζουν με γαβγίσματα. Είναι γενικά πολύ έξυπνα και χαριτωμένα ζώα (και γι αυτό, δυστυχώς, τις αιχμαλωτίζουν και τις εκπαιδεύουν σε τσίρκο και δελφινάρια…).

Εχθροί της φώκιας είναι η αρκούδα, τα μεγάλα αρπακτικά ψάρια, αλλά κυρίως ο άνθρωπος. Δίχτυα, παγίδες, καμάκια, αλλά και ελικόπτερα και πλοία για την επισήμανση των κοπαδιών, είναι τα μέσα που χρησιμοποιούνται για το κυνήγι της. Η φώκια εξολοθρεύεται για το κρέας της  που τρώγεται από πολλούς βόρειους λαούς, το λίπος της  που χρησιμοποιείται στην κατασκευή σαπουνιών, αλλά και για το φωτισμό και τη θέρμανση και το δέρμα της που είναι πολύτιμο γιατί, λείο και αδιάβροχο όπως είναι, έχει μεγάλη εμπορική αξία. Επίσης καταδιώκεται γιατί σκίζει τα δίχτυα των ψαράδων για να τραφεί.

Σήμερα η φώκια θεωρείται είδος που κινδυνεύει και βρίσκεται υπό προστασία.
Η φώκια Monachus-Monachus ή Μεσογειακή φώκια είναι το είδος που συναντάται στη Μεσόγειο.  Στις μέρες μας, ο βιότοπός της έχει περιοριστεί σε μικρά ακατοίκητα νησιά, απρόσιτες βραχώδεις ακτές και σπηλιές. Είναι από τα μεγαλύτερα είδη φώκιας. Χαρακτηριστικό της το δέρμα που καλύπτεται απο μακρύ μαύρο τρίχωμα με ένα άσπρο «μπάλωμα» στην κοιλιά.

Οι κίνδυνοι που την απειλούν είναι πολλοί. Στο παρελθόν κυνηγήθηκε για το λίπος και το δέρμα της. Σήμερα την κυνηγούν οι ψαράδες επειδή καταστρέφει τα δίχτυα τους για να τραφεί.  Το φαινόμενο αυτό, παρόλο που τείνει να μειωθεί σε συχνότητα, εξακολουθεί να εμφανίζεται. Επιπλέον, ο ρυθμός αναπαραγωγής της  είναι μικρός ενώ σημαντική είναι και η βρεφική θνησιμότητα της φώκιας, εξαιτίας της γέννησής της σε περιοχές, όπου οι ανθρώπικες ενοχλήσεις στοο φυσικό της βιότοπο είναι έντονες. Τέλος, η θαλάσσια ρύπανση και η υποβάθμιση των βιοτόπων της συμβάλλουν στη θλιβερή πρωτιά της Μεσογειακής φώκιας στον κατάλογο των απειλούμενων με εξαφάνιση θαλάσσιων θηλαστκών στην Ευρωπαική Ενωση. Υπολογίζεται πως στις μέρες μας έχουν απομείνει λίγες μόνο εκατοντάδες ζώα (περίπου 500) διασκορπισμένα σε ολόκληρη την Μεσόγειο και στις ακτές του Β. Ατλαντικού.
Ψάχνοντας στο διαδίκτυο, βρήκαμε πολλά βίντεο για το κυνήγι φώκιας που απεικονίζουν εύγλωττα τη σκληρότητα και τη βαρβαρότητα του ανθρώπινου είδους απέναν τι στα ζώα.Είναι τόσο απάνθρωπες οι εικόνες που δε θελήσαμε να τις παρουσιάσουμε στο άρθρο μας.  Παραθέτουμε μόνο σ τη συνέχεια  έγγραφο του Υπουργείου Αλιείας και Ωκεανών του Καναδά σχετικά με το κυνήγι της φώκιας όπου παρουσιάζεται ως τρόπος ζωής και στοιχείο της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας (!!!).

Η Ελλάδα διατηρεί σήμερα τον μεγαλύτερο πληθυσμό φωκών μέσα στη Μεσόγειο, διάσπαρτο σε ολόκληρο το Αιγαίο και το Ιόνιο. Η Μεσογειακή φώκια εξαιτίας της υψηλής της θέσης στην οικολογική πυραμίδα, μπορεί να θεωρηθεί ως δείκτης υγείας του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Η αναγκαιότητα της προστασίας της είναι, επομένως, επιβεβλημένη. Από το 1988 δραστηριοποιείται στον τομέα αυτό η περιβαλλοντική μη κυβερνητική οργάνωση MOm η οποία οργάνωσε και διαχειρίζεται το μοναδικό στη Μεσόγειο Κέντρο Περίθαλψης Μεσογειακής Φώκιας στη Στενή Βάλα Αλοννήσου



Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: