2010 – 2011- ΤΟ ΘΕΜΑ ΜΑΣ: ΤΑ ΔΕΝΤΡΑ

Η ελιά που στέκει χρόνια στην είσοδο της αυλής του σχολείου μας ήταν η αιτία για το φετινό θέμα μας. Το φθινόπωρο οι λιγοστοί καρποί της σκορπίζουν γύρω, πιστοί στον αέναο κύκλο της ζωής. Με τις πρώτες ζεστές ημέρες της άνοιξης στη φυλλωσιά της φωλιάζουν πουλιά, ενώ τα καλοκαίρια η σκιά της γίνεται για όλους μας δροσερό καταφύγιο.

Ψάξαμε και ρωτήσαμε για την ιστορία της. Μια παλιά φωτογραφία που έπεσε τυχαία στα χέρια μας μάς απέδειξε πως είναι τόσο παλιά όσο σχεδόν και το σχολείο μας.  Και τότε θυμηθήκαμε δυο λόγια του Καζαντζάκη: «…τα λιόδεντρα, παλαιικοί άνθρωποι, πολλά παλαιικοί που δε θυμούνται. Μα ο άνθρωπος θυμάται και γι αυτό, μαθές, είναι άνθρωπος…». Αυτά τα λόγια στάθηκαν η αφορμή να δούμε θέμα μας με άλλη οπτική.

Τα δέντρα, ριζωμένα αιώνια στη γη και παλιά όσο ο χρόνος, δεν έχουν τη μνήμη των ανθρώπων. Έχουν, όμως, τη μνήμη του χρόνου, το σοφό αποτύπωμά του καθώς στέκονται ακίνητα και βλέπουν… βλέπουν τους συντρόφους τους να ξεριζώνονται βάναυσα ή να καίγονται για να αφήσουν χώρο σε οικόπεδα, να πνίγονται από τα καυσαέρια των αυτοκινήτων στα σκονισμένα πεζοδρόμια, να ξεραίνονται από την όξινη βροχή, να ασφυκτιούν ανάμεσα στις πολυκατοικίες ή να γίνονται στήριγμα για πινακίδες πληγωμένοι βαθιά από καρφιά και σίδερα, να ξηλώνονται από τις άκρες των δρόμων γιατί λερώνουν με τους καρπούς τους τα πεζοδρόμια η για να επεκταθεί κι άλλο η άσφαλτος, να δηλητηριάζονται στα χωράφια για να δώσουν μεγαλύτερη παραγωγή, … βλέπουν τους ανθρώπους να τα προσπερνούν χωρίς να θυμούνται ότι τους χρωστούν το οξυγόνο, την προστασία από τις πλημμύρες, την τροφή, την ηχομόνωση, τη ψυχική ηρεμία, άνθρωποι δίχως μνήμη και για αυτό δίχως αγάπη…

Αυτή τη μνήμη θέλουμε να οξύνουμε παρατηρώντας τα δέντρα και τις λειτουργίες τους, μελετώντας τη θέση που κατέχουν στη φύση και την προσφορά τους στον άνθρωπο, έτσι ώστε να τα γνωρίσουμε καλύτερα και να τα αγαπήσουμε περισσότερο.

Οι πυραμίδες του Χέοπα και η ελιά της αυλής μας

Ξεκινήσαμε την εργασία μας μελετώντας την ελιά  της αυλής του σχολείου μας.

Αρχικά  εκτιμήσαμε την ηλικία της με έναν πρακτικό τρόπο: μετρήσαμε την περιφέρεια του κορμού της σε ύψος 1.30 μ. ( επειδή ο κορμός της έχει σχιστεί στα δυο, μετρήσαμε καθένα χωριστά και υπολογίσαμε το μέσο όρο). Στη συνέχεια, διαιρέσαμε το αποτέλεσμα με το 2.5 (έχει βρεθεί πως 2.5 εκ. είναι κατά μέσο όρο η αύξηση της ακτίνας του κορμού κάθε χρόνο). Με τον τρόπο αυτό υπολογίσαμε πως η ελιά μας είναι περίπου 35 χρόνων.

Και, βέβαια, θα είχαμε τις αμφιβολίες μας για την ακρίβεια του τρόπου αυτού, αν δεν έπεφτε στα χέρια μας φωτογραφία

Φωτογραφία του 1972. Φαίνεται καθαρά πως η ελιά δεν υπάρχει.

αποφοίτων του σχολείου μας του 1972 όπου φαίνεται ολοκάθαρα πως η ελιά δεν υπήρχε, συνεπώς έχει φυτευτεί μεταγενέστερα, γεγονός που συμφωνεί με την ηλικία που εκτιμήσαμε εμείς.

Το επόμενο βήμα ήταν να εκτιμήσουμε πρακτικά το ύψος της με τη βοήθεια ενός χάρακα κι ενός συμμαθητή μας που στάθηκε δίπλα στο δέντρο. Να πώς:

Μετρήσαμε το ύψος του συμμαθητή μας. Κατόπιν ένας από εμάς κράτησε το χάρακα με τεντωμένο χέρι στο ύψος των ματιών του και άρχισε να οπισθοχωρεί μέχρι το σημείο εκείνο όπου μπορούσε να δει την ελιά να ‘χωράει’ με όλο της το ύψος  μέσα στο χάρακα.  Ταυτίζοντας την κορυφή του δέντρου με το 0 του χάρακα υπολόγισε πόσο ήταν το ύψος του πάνω σ΄ αυτόν. Με τον ίδιο τρόπο υπολόγισε το ύψος του μαθητή πάνω στο χάρακα. Διαιρώντας τα δυο αποτελέσματα, βρήκε την αναλογία δέντρου – μαθητή. Κατόπιν, πολλαπλασίασε με τον αριθμό αυτό το πραγματικό ύψος του συμμαθητή μας και  έτσι βρήκαμε ότι η ελιά μας έχει περίπου 8 μέτρα ύψος.

Θαλής ο Μιλήσιος

Ο Θαλής ο Μιλήσιος, ένας από τους επτά σοφούς της αρχαιότητας, εκτίμησε με τον τρόπο αυτό το ύψος των Πυραμίδων του Χέοπα, της τελειότερης κατασκευής του αιγυπτιακού πολιτισμού από πλευράς γεωμετρικών ιδιοτήτων.  Σ΄ ένα ταξίδι του στην Αίγυπτο, εντυπωσιασμένος από το μέγεθος της κατασκευής αυτής, ζήτησε πληροφορίες και πήρε την απάντηση πως κτίστηκαν από τον Χέοπα ώστε να πεισθούν οι υπήκοοί του για την μικρότητά τους, αφού, όπως πίστευε ο αιγύπτιος ηγεμόνας,  δεν υπήρχε μέτρο σύγκρισης ανάμεσα στον άνθρωπο και την πυραμίδα.

Ο Θαλής σκέφτηκε πως η αναλογία του εαυτού του με την σκιά του είναι η ίδια με αυτήν της πυραμίδας με την δική της κάτω  από τις ίδιες συνθήκες, ( θεωρώντας βέβαια ότι, λόγω της μεγάλης απόστασης του ήλιου από τη γη, οι ακτίνες του είναι παράλληλες ). Ο τρόπος αυτός δεν ήταν τίποτε άλλο παρά η διατύπωση του Θεωρήματος του Θαλή.

Η αλήθεια, βέβαια, είναι πως κανείς μας δεν περίμενε πως θα συναντούσαμε τα μαθηματικά και στην Περιβαλλοντική Ομάδα…  Ίσως, όμως, έτσι να πειστούμε, πως τα μαθηματικά τελικά είναι πολύ πιο απλά και ενδιαφέροντα από όσο νομίζουμε!

(άρθρο δημοσιευμένο στην εφημερίδα της Ομάδας μας – φύλλο 2/Δεκέμβριος 2010)

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: