Φορτσαρισμένοι βολβοί από τους Green Dreamers

Μεγάλη επιτυχία είχε η μικρή αγορά που οργάνωσε η Περιβαλλοντική Ομάδα Green Dreamers με βολβώδη φυτά τα οποία προετοίμασε εφαρμόζοντας τη διαδικασία του φορτσαρίσματος. Εκατόν πενήντα φυτά πουλήθηκαν στους μαθητές και καθηγητές του σχολείου μας και παράλληλα μοιράστηκε ενημερωτικό φυλλάδιο σχετικά με τη διαδικασία αυτή. Το ποσό που συγκεντρώθηκε θα δοθεί στην ΜΚΟ Γιατροί του Κόσμου.

Η Ομάδα και οι υπεύθυνοι καθηγητές ευχαριστούν ιδιαίτερα το Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων του σχολείου μας για την ευγενική προσφορά των βολβών υακίνθου, όπως επίσης και όλους όσοι συμμετείχαν και ενίσχυσαν τη δράση αυτή.

Το φορτσάρισμα των βολβών (ή αλλιώς εξαναγκασμός σε άνθηση) είναι η διαδικασία με την οποία επιταχύνουμε την άνθηση, παρεμβαίνοντας στο φυσιολογικό κύκλο του φυτού ( με έλεγχο της θερμοκρασίας, του φωτισμού, της υγρασίας ή με χημικές ουσίες, κλπ ) και πέρα από το φυσικό του περιβάλλον.

Οι περισσότεροι ανοιξιάτικοι βολβοί ( υάκινθοι, τουλίπες, νάρκισσοι, ασφόδελοι, κρόκοι, κ.α. ) είναι κατάλληλοι για φορτσάρισμα αρκεί να είναι καλοσχηματισμένοι. Η καλύτερη εποχή είναι τα τέλη του Οκτωβρίου με αρχές του Νοεμβρίου. Ανάλογα με το φυτό, μετά τα Χριστούγεννα θα έχουμε ανθισμένα φυτά στο παράθυρό μας.

Η διαδικασία είναι σχετικά απλή και μπορεί να γίνει από όλους:

  1. Γεμίζουμε μια ευρύχωρη γλάστρα κατά τα 3/4 με μίγμα από χώμα και περλίτη. Τα μίγματα για γλαστρικά φυτά συνήθως κρατούν υγρασία και γι αυτό θεωρούνται ακατάλληλα. Τοποθετούμε τους βολβούς με τη μύτη μόλις έξω από το χώμα αρκετά κοντά, αλλά χωρίς να ακουμπούν. Ποτίζουμε ή βυθίζουμε για λίγο τη γλάστρα σε δοχείο με νερό.forcingbulbs
  2. Στη συνέχεια τοποθετούμε τις γλάστρες σε σκοτεινό και δροσερό χώρο (4-10ο C) για να ενεργοποιηθεί ο κύκλος της άνθησης. Μετά από μερικές εβδομάδες ( ανάλογα με το είδος του φυτού ) οι βολβοί βλασταίνουν. Όταν οι βλαστοί φτάσουν τα 5-7,5 εκ. περίπου, τότε πρέπει να τοποθετηθούν σε ζεστότερο (αρχικά γύρω στους 18-20ο C ) και φωτεινότερο χώρο. Η μεταφορά αυτή πρέπει να γίνει σταδιακά. Στην αντίθετη περίπτωση, πιθανώς τα φυτά να μην ανθίσουν. Για να επιμηκύνουμε την άνθηση, δεν αφήνουμε τα φυτά ανθισμένα σε άμεσο ηλιακό φως.
  3. Όταν ολοκληρωθεί η άνθηση, μπορούμε να κάνουμε μεταφύτευση σε εξωτερικό χώρο. Κόβουμε το άνθος και αφήνουμε το φύλλωμα να αναπτυχθεί, ενώ τα εκθέτουμε σε ηλιακό φως. Ταυτόχρονα λιπαίνουμε ελαφρά. Μόλις τα φύλλα ξεραθούν, φυτεύουμε τους βολβούς έξω ή τους αποθηκεύουμε για αργότερα. Χρειάζονται ένα με δύο χρόνια ίσως για να ξανανθίσουν.

♦   Ποτέ δεν φορτσάρουμε βολβούς για δεύτερη φορά γιατί είναι εξαντλημένοι από το πρώτο φορτσάρισμα.


Ευχόμαστε καλή επιτυχία σε όσους τον επόμενο χρόνο προσπαθήσουν να εφαρμόσουν το φορτσάρισμα !

Advertisements

ΤΟ ΕΛΑΤΟ ΚΑΙ ΤΑ ΑΛΛΑ ΦΥΤΑ ΤΩΝ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

Τα έθιμα και οι παραδόσεις των Χριστουγέννων έχουν τις ρίζες τους βαθιά στο χρόνο και σχετίζονται άμεσα με τη φύση. Αυτό συμβαίνει όχι μόνο σε περιοχές της χώρας μας αλλά και σε χώρες του εξωτερικού και αποδεικνύει ότι ο άνθρωπος ανέκαθεν ήταν συνδεδεμένος με τη φύση και τις λειτουργίες της. Τα δέντρα και οι θάμνοι, τόσο στην αρχαιότητα όσο και στη λαϊκή παράδοση, συνδέονται με θαυματουργικές δυνάμεις, καλοτυχία και θετικούς συμβολισμούς, πολύ περισσότερο όταν πρόκειται για μια εποχή όπου ο χρόνος ξαναγεννιέται και μαζί ξαναγεννιούνται και οι ελπίδες των ανθρώπων.

Στη συνέχεια θα αναφέρουμε μερικά έθιμα των Χριστουγέννων που συνδέονται με συγκεκριμένα φυτά.

 Το έλατο, δέντρο με πλούσιο φύλλωμα, καταπράσινο μέσα στη χειμωνιάτικη παγωνιά και με όμορφο κανονικό σχήμα, έχει γίνει σύμβολο των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς. Ανήκει στην οικογένεια των ελατιδών. Με το όνομα αυτό ονομάζονται πολλά είδη που ανήκουν στην οικογένεια αυτή αλλά δύο είναι τα βασικά γένη, τα γένη Άμπιες και Πικέα. Τόσο στην Ευρώπη όσο και στη Β. Αμερική και Ασία υπάρχουν τεράστιες εκτάσεις με δάση από είδη αυτών των δυο γενών. Και από αυτά τα δυο γένη πάλι, δυο βασικά είδη είναι που αποτελούν την πλειοψηφία των δασών με έλατα. Πρόκειται για την ελάτη την κτενοειδή και την Πικέα την υψικάρινο. Και τα δυο αυτά είδη είναι γνωστά για την πολύ καλή ξυλεία που δίνουν, ενώ οι κορμοί και των δύο είναι πολύ ψηλοί και ίσιοι. Η ελάτη η κτενοειδής, που λέγεται και ερυθρελάτη, φτάνει το ύψος των 40-60 μ. σε μερικές περιπτώσεις, ενώ ο κορμός της σε ηλικία περίπου 150 χρόνων μπορεί να φτάσει να έχει διάμετρο γύρω στο 1,5 μ. Στην Ελλάδα τέτοια έλατα συναντώνται στη Μακεδονία. Η ελάτη η υψικάρινος είναι πιο ψηλή από την προηγούμενη και μπροεί να φτάσει σε μερικές περιπτώσεις το ύψος των 70-75μ. Τέτοια έλατα συναντώνται στη Ροδόπη κυρίως. Τα μικρά έλατα του είδους αυτού χρησιμοποιούνται ως χριστουγεννιάτικα δέντρα.

Το έθιμο του στολισμού του έλατου τα Χριστούγεννα ήρθε στην Ελλάδα με τους Βαυαρούς. Για πρώτη φορά στολίστηκε δέντρο στα ανάκτορα του Όθωνα το 1833 και μετά στην Αθήνα. Τα Χριστούγεννα του 1849 έκαναν την εμφάνισή τους και άλλα στολισμένα έλατα σε διάφορα αρχοντικά της Αθήνας. Από εκεί και πέρα το έθιμο καθιερώθηκε φτάνοντας ως την εποχή μας. Από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά, το δέντρο με τις πολύχρωμες μπάλες μπήκε σε όλα τα ελληνικά σπίτια. Το έθιμο όμως στην πραγματικότητα ήταν έθιμο καθαρά βυζαντινό. Ο πρώτος που σκέφτηκε να στολίσει τα κλαδιά του έλατου με πολύχρωμα κεριά ήταν ο νεαρός αυτοκράτορας Μιχαήλ ο Γ΄. Με τον καιρό η συνήθεια αυτή εδραιώθηκε τόσο πολύ στη συνείδηση του λαού ώστε γενικεύθηκε και έμεινε ως έθιμο. Το έθιμο του στολισμένου έλατου το πήραν μαζί τους οι Σταυροφόροι που είχαν καταλάβει την Κωνσταντινούπολη και το μετέφεραν στις πατρίδες τους.

Αυτή την εποχή στις εξοχές η αγριοκουμαριά είναι φορτωμένη με γλυκούς κόκκινους καρπούς. Έτσι, κλαδιά κουμαριάς και μυρτιάς στολίζουν τα σπίτια τα Χριστούγεννα. Το ίδιο συμβαίνει με τον ίξό (γκι) και το ίλεξ (ου) που αποτελούν βασικό γιορτινό φυτικό διάκοσμο τόσο επειδή οι καρποί τους είναι εντυπωσιακοί όσο και γιατί τα κομμένα κλαδιά τους αντέχουν πολλές μέρες χωρίς να ξεραίνονται.

Η κρεμμύδα ή ασκυνοκάρα ή αγιοβασιλίτσα (προφανώς οφείλει αυτήν την ονομασία στον Άγιο Βασίλειο) , ένα βολβώδες φυτό, ξεριζώνεται και κρεμιέται στην πόρτα του σπιτιού την παραμονή της Πρωτοχρονιάς επειδή πιστεύεται πως φέρνει υγεία, καλή τύχη και προστασία στο σπίτι και την οικογένεια για όλο το χρόνο. Το έθιμο αυτό υπάρχει από την αρχαιότητα και οφείλεται στις θεραπευτικές ιδιότητες του φυτού αλλά και στην ικανότητά του να βλαστάνει ακόμη και ξεριζωμένο από το έδαφος.

Σε περιοχές της Ηπείρου διασώζεται η συνήθεια να κρατούν οι επισκέπτες στη χούφτα τους λίγα δαφνόφυλλα και πουρναρόφυλλα, που τα πετούν στο τζάκι του σπιτιού που επισκέπτονται μόλις μπουν και καλημερίσουν. Μόλις τα ξερά φύλλα πιάσουν φωτιά κι αρχίσουν να τρίζουν και να πετάνε σπίθες, εύχονται: “Αρνιά, κατσίκια, νύφες και γαμπρούς!”

Στη Μακεδονία υπάρχει το έθιμο του Χριστόξυλου. Το Χριστόξυλο ή δωδεκαμερίτης είναι ένα γερό χοντρό ξύλο από αχλαδιά ή αγριοκερασιά, πεύκο ή ελιά που το κρατούν στο τζάκι να καίγεται από τα Χριστούγεννα μέχρι τα Φώτα ώστε να απομακρύνονται οι δαίμονες και οι καλικάντζαροι από το σπίτι.

 Σήμερα ένα φυτό που πιστεύεται ότι φέρνει καλοτυχία είναι το αλεξανδρινό ή ποϊνσέτια ή άστρο της Βηθλεέμ που ανθίζει την εποχή των Χριστουγέννων με ένα πολύ εντυπωσιακό κόκκινο άνθος και μεγάλους χρυσαφένιους στήμονες. Άλλα φυτά που  ανθίζουν αυτή την εποχή και τα χρώματά τους ταιριάζουν με τη χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα είναι το κυκλάμινο και το υπέαστρο (κόκκινη αμαρυλλίς).

Αλλά και οι καρποί και οι σπόροι, σύμβολα της δύναμης της γης, της γονιμότητας, του πλούτου και της αφθονίας παίζουν σημαντικό ρόλο στο χριστουγεννιάτικο κλίμα. Το σπάσιμο του ροδιού την Πρωτοχρονιά θεωρείται ότι φέρνει αφθονία στο σπίτι. Οι οιωνοί είναι τόσο καλύτεροι  όσο περισσότεροι σπόροι ελευθερωθούν πετώντας το στο έδαφος. Γι αυτό το ρόδι συνηθίζεται και ως γούρι για τη νέα χρονιά.

Μήλα, καρύδια, σταφίδες, σύκα και αμύγδαλα έδιναν παλιά οι νοικοκυρές στα παιδιά για τα κάλαντα. Επίσης με αυτά στόλιζαν το χριστουγεννιάτικο τραπέζι και τα  χριστόψωμα. Σήμερα, τα ρόδια και οι ξηροί καρποί, όπως επίσης και τα κουκουνάρια των κωνοφόρων,  χρησιμοποιούνται στα χριστουγεννιάτικα στεφάνια και σε άλλα διακοσμητικά της εποχής.

Αθηνά Γ.

 

Τα πλατάνια της Βέροιας: μνημεία φύσης και ιστορίας

   Όλοι έχουμε ακούσει για τους γέρικους πλέον πλατάνους της πλατείας Ωρολογίου και της οδού Κεντρικής. Ξέρουμε όμως πως αυτοί οι δυο πλάτανοι έχουν ανακηρυχτεί με υπουργική απόφαση ως διατηρητέα μνημεία της φύσης; Ας μάθουμε λοιπόν λίγα για την ιστορία τους.

Και στους δυο πλατάνους έχουν συμβεί φοβερά γεγονότα κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας.

Στον πλάτανο της πλατείας Ωρολογίου οι Τούρκοι απαγχόνισαν τον Ζήση Καραδήμο και όσα παλικάρια συνέβαλαν στο να αποτρέψουν το παιδομάζωμα 50 ελληνόπουλων στην περιοχή μας την περίοδο της τουρκοκρατίας.

Όσο για τον πλάτανο της οδού Κεντρικής, οι Τούρκοι έκαναν μια ακόμα βάρβαρη πράξη. Απαγχόνισαν τον μητροπολίτη της Βέροιας  Αρσένιο και τους Βεροιώτες  προκρίτους μετά από την άλωση της πόλης  τον 14ο ή 15ο αι. Στον ίδιο πλάτανο απαγχονίζονταναπό τους Τούρκους και οι Έλληνες αγωνιστές του  1821.

Τον Αύγουστο του 2009 έσπασε ένα από τα τεράστια κλαδιά του ιστορικού πλατάνου στην πλατεία Ωρολογίου, χωρίς θύματα ευτυχώς. Κατά τον προϊστάμενο του τμήματος Πρασίνου του Δήμου, το περιστατικό οφείλεται σε ατροφία του δέντρου μια που οι ρίζες του αδυνατούν να απορροφήσουν τροφή  μέσω του νερού, καθώς η περιοχή έχει γεμίσει τσιμέντο από την οικοδομική δραστηριότητα και έχουν φράξει οι δίοδοι . Ο Δήμος Βέροιας έχει προβεί σε σχετικές ενέργειες.

Αντρέας Λ.

2010 – 2011- ΤΟ ΘΕΜΑ ΜΑΣ: ΤΑ ΔΕΝΤΡΑ

Η ελιά που στέκει χρόνια στην είσοδο της αυλής του σχολείου μας ήταν η αιτία για το φετινό θέμα μας. Το φθινόπωρο οι λιγοστοί καρποί της σκορπίζουν γύρω, πιστοί στον αέναο κύκλο της ζωής. Με τις πρώτες ζεστές ημέρες της άνοιξης στη φυλλωσιά της φωλιάζουν πουλιά, ενώ τα καλοκαίρια η σκιά της γίνεται για όλους μας δροσερό καταφύγιο.

Ψάξαμε και ρωτήσαμε για την ιστορία της. Μια παλιά φωτογραφία που έπεσε τυχαία στα χέρια μας μάς απέδειξε πως είναι τόσο παλιά όσο σχεδόν και το σχολείο μας.  Και τότε θυμηθήκαμε δυο λόγια του Καζαντζάκη: «…τα λιόδεντρα, παλαιικοί άνθρωποι, πολλά παλαιικοί που δε θυμούνται. Μα ο άνθρωπος θυμάται και γι αυτό, μαθές, είναι άνθρωπος…». Αυτά τα λόγια στάθηκαν η αφορμή να δούμε θέμα μας με άλλη οπτική.

Τα δέντρα, ριζωμένα αιώνια στη γη και παλιά όσο ο χρόνος, δεν έχουν τη μνήμη των ανθρώπων. Έχουν, όμως, τη μνήμη του χρόνου, το σοφό αποτύπωμά του καθώς στέκονται ακίνητα και βλέπουν… βλέπουν τους συντρόφους τους να ξεριζώνονται βάναυσα ή να καίγονται για να αφήσουν χώρο σε οικόπεδα, να πνίγονται από τα καυσαέρια των αυτοκινήτων στα σκονισμένα πεζοδρόμια, να ξεραίνονται από την όξινη βροχή, να ασφυκτιούν ανάμεσα στις πολυκατοικίες ή να γίνονται στήριγμα για πινακίδες πληγωμένοι βαθιά από καρφιά και σίδερα, να ξηλώνονται από τις άκρες των δρόμων γιατί λερώνουν με τους καρπούς τους τα πεζοδρόμια η για να επεκταθεί κι άλλο η άσφαλτος, να δηλητηριάζονται στα χωράφια για να δώσουν μεγαλύτερη παραγωγή, … βλέπουν τους ανθρώπους να τα προσπερνούν χωρίς να θυμούνται ότι τους χρωστούν το οξυγόνο, την προστασία από τις πλημμύρες, την τροφή, την ηχομόνωση, τη ψυχική ηρεμία, άνθρωποι δίχως μνήμη και για αυτό δίχως αγάπη…

Αυτή τη μνήμη θέλουμε να οξύνουμε παρατηρώντας τα δέντρα και τις λειτουργίες τους, μελετώντας τη θέση που κατέχουν στη φύση και την προσφορά τους στον άνθρωπο, έτσι ώστε να τα γνωρίσουμε καλύτερα και να τα αγαπήσουμε περισσότερο.

Οι πυραμίδες του Χέοπα και η ελιά της αυλής μας

Ξεκινήσαμε την εργασία μας μελετώντας την ελιά  της αυλής του σχολείου μας.

Αρχικά  εκτιμήσαμε την ηλικία της με έναν πρακτικό τρόπο: μετρήσαμε την περιφέρεια του κορμού της σε ύψος 1.30 μ. ( επειδή ο κορμός της έχει σχιστεί στα δυο, μετρήσαμε καθένα χωριστά και υπολογίσαμε το μέσο όρο). Στη συνέχεια, διαιρέσαμε το αποτέλεσμα με το 2.5 (έχει βρεθεί πως 2.5 εκ. είναι κατά μέσο όρο η αύξηση της ακτίνας του κορμού κάθε χρόνο). Με τον τρόπο αυτό υπολογίσαμε πως η ελιά μας είναι περίπου 35 χρόνων.

Και, βέβαια, θα είχαμε τις αμφιβολίες μας για την ακρίβεια του τρόπου αυτού, αν δεν έπεφτε στα χέρια μας φωτογραφία

Φωτογραφία του 1972. Φαίνεται καθαρά πως η ελιά δεν υπάρχει.

αποφοίτων του σχολείου μας του 1972 όπου φαίνεται ολοκάθαρα πως η ελιά δεν υπήρχε, συνεπώς έχει φυτευτεί μεταγενέστερα, γεγονός που συμφωνεί με την ηλικία που εκτιμήσαμε εμείς.

Το επόμενο βήμα ήταν να εκτιμήσουμε πρακτικά το ύψος της με τη βοήθεια ενός χάρακα κι ενός συμμαθητή μας που στάθηκε δίπλα στο δέντρο. Να πώς:

Μετρήσαμε το ύψος του συμμαθητή μας. Κατόπιν ένας από εμάς κράτησε το χάρακα με τεντωμένο χέρι στο ύψος των ματιών του και άρχισε να οπισθοχωρεί μέχρι το σημείο εκείνο όπου μπορούσε να δει την ελιά να ‘χωράει’ με όλο της το ύψος  μέσα στο χάρακα.  Ταυτίζοντας την κορυφή του δέντρου με το 0 του χάρακα υπολόγισε πόσο ήταν το ύψος του πάνω σ΄ αυτόν. Με τον ίδιο τρόπο υπολόγισε το ύψος του μαθητή πάνω στο χάρακα. Διαιρώντας τα δυο αποτελέσματα, βρήκε την αναλογία δέντρου – μαθητή. Κατόπιν, πολλαπλασίασε με τον αριθμό αυτό το πραγματικό ύψος του συμμαθητή μας και  έτσι βρήκαμε ότι η ελιά μας έχει περίπου 8 μέτρα ύψος.

Θαλής ο Μιλήσιος

Ο Θαλής ο Μιλήσιος, ένας από τους επτά σοφούς της αρχαιότητας, εκτίμησε με τον τρόπο αυτό το ύψος των Πυραμίδων του Χέοπα, της τελειότερης κατασκευής του αιγυπτιακού πολιτισμού από πλευράς γεωμετρικών ιδιοτήτων.  Σ΄ ένα ταξίδι του στην Αίγυπτο, εντυπωσιασμένος από το μέγεθος της κατασκευής αυτής, ζήτησε πληροφορίες και πήρε την απάντηση πως κτίστηκαν από τον Χέοπα ώστε να πεισθούν οι υπήκοοί του για την μικρότητά τους, αφού, όπως πίστευε ο αιγύπτιος ηγεμόνας,  δεν υπήρχε μέτρο σύγκρισης ανάμεσα στον άνθρωπο και την πυραμίδα.

Ο Θαλής σκέφτηκε πως η αναλογία του εαυτού του με την σκιά του είναι η ίδια με αυτήν της πυραμίδας με την δική της κάτω  από τις ίδιες συνθήκες, ( θεωρώντας βέβαια ότι, λόγω της μεγάλης απόστασης του ήλιου από τη γη, οι ακτίνες του είναι παράλληλες ). Ο τρόπος αυτός δεν ήταν τίποτε άλλο παρά η διατύπωση του Θεωρήματος του Θαλή.

Η αλήθεια, βέβαια, είναι πως κανείς μας δεν περίμενε πως θα συναντούσαμε τα μαθηματικά και στην Περιβαλλοντική Ομάδα…  Ίσως, όμως, έτσι να πειστούμε, πως τα μαθηματικά τελικά είναι πολύ πιο απλά και ενδιαφέροντα από όσο νομίζουμε!

(άρθρο δημοσιευμένο στην εφημερίδα της Ομάδας μας – φύλλο 2/Δεκέμβριος 2010)

ΤΑ ΔΕΝΤΡΑ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥΣ

Παρόλο που η έννοια του δέντρου είναι κατανοητή, εν τούτοις δεν υπάρχει ακριβής ορισμός του, λόγω της πολύ μεγάλης ποικιλίας που εμφανίζουν τα διάφορα είδη του, εξαρτώμενα κυρίως από τις συνθήκες περιβάλλοντος, π.χ. υψόμετρο, θερμοκρασία, υγρασία, κλπ.

Η ελάχιστη προδιαγραφή ύψους στην ωριμότητα κυμαίνεται από 5  έως 7 μ. με ελάχιστη διάμετρο κορμών στα 10 εκ. (περιφέρεια 30 εκ.). Υπάρχουν δέντρα που ξεπερνούν σε ύψος τα 150 μ., όπως μερικά είδη σεκόιας και ευκαλύπτου, και σε διάμετρο τα 18 μ. Πολλοί πλάτανοι στη χώρα μας έχουν διάμετρο 10 με 12 μ.

Τομή βλαστού

Τα ξυλώδη φυτά που δε διαθέτουν αυτές τις προδιαγραφές χαρακτηρίζονται γενικά θάμνοι, αλλά και αυτό με επιφύλαξη. Σε σύγκριση με τα περισσότερα άλλα φυτά, πόες και θάμνους, τα δέντρα είναι μακρόβια. Μερικά μάλιστα φθάνουν σε ηλικία αρκετών χιλιάδων χρόνων. Το δέντρο είναι εξέχουσα μορφή του φυτικου κόσμου, που ξεπερνάει σε ύψος, μεγαλοπρέπεια και διάρκεια ζωής σχεδόν όλα τα όντα.

Πρέπει να σημειωθεί ότι τα δέντρα δεν αντιπροσωπεύουν παρά ασήμαντο ποσοστό των φυτικών ειδών, φτάνοντας κατά μέσο όρο μόλις το 2 – 5%.

Τα δέντρα ανήκουν σε διάφορες κατηγορίες του φυτικού βασιλείου. Από την άποψη της βλαστικής μορφής διακρίνονται σε δύο κατηγορίες :

  • Αειθαλή που διατηρούν τα φύλλα τους όλο το χρόνο
  • Φυλλοβόλα που απογυμνώνονται από το φύλλωμά τους κατά τη χειμερινή περίοδο.

Διακρίνονται ακόμη ανάλογα με τη χρησιμότητά τους σε:

  • Δασικά που δίνουν τεχνικό ξύλο (οικοδομικό και βιομηχανικό), καύσιμο ξύλο, φλοιούς, ρητίνη, κ.α
  • Διακοσμητικά που χρησιμεύουν για στολισμό, σκίαση, μείωση της ηχορύπανσης και
  • Καρποφόρα που η καλλιέργειά τους αποσκοπεί στην παραγωγή καρπών.

Η σημασία του δέντρου είναι πολυποίκιλη. Περιοχές που απογυμνώθηκαν από τα δάση τους είναι σχεδόν άχρηστες και ακατάλληλες για κατοίκηση. Τα δέντρα είναι σημαντικό συστατικό του φυσικού τοπίου λόγω της ικανότητάς τους να προλαμβάνουν τη διάβρωση του εδάφους. Με το πλούσιο ριζικό τους σύστημα και τη πυκνή τους δομή στα δάση, διατηρούν και ρυθμίζουν τα αποθέματα νερού, προφυλάσσοντας τα εδάφη από τη διάβρωση της βροχής και του ανέμου.

Σημαντική είναι η προσφορά των δέντρων στην πανίδα. Στα δάση βρίσκουν καταφύγιο πάρα πολλά είδη το ζωικού βασιλείου, από πουλιά που κρύβονται και χτίζουν τις φωλιές τους στα φυλλώματα των δέντρων  και μικρά τρωκτικά μέχρι μεγάλα αρπακτικά που αναζητούν τα θηράματά τους στις πυκνές συστάδες που σχηματίζουν τα δέντρα.

Διαδραματίζουν επίσης πολύ σημαντικό ρόλο στην παραγωγή οξυγόνου και τη μείωση του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα καθώς επίσης και στο μετριασμό των επίγειων θερμοκρασιών.

Η παραγωγή καρπών τα καθιστά σημαίνοντα στοιχεία για τη γεωργία και τη διατροφή του ανθρώπου ενώ η αισθητική τους αξία συμβάλλει στον εξωραϊσμό του περιβάλλοντος καθώς και στη διατήρηση της ψυχικής υγείας των κατοίκων ιδιαίτερα των πόλεων.

Τέλος, το ξύλο των δέντρων είναι βασικό οικοδομικό υλικό καθώς επίσης και πηγή ενέργειας σε αρκετέςαναπτυσσόμενες χώρες.

Ηλίας Β.

(άρθρο δημοσιευμένο στην εφημερίδα της Ομάδας μας – φύλλο 2/Δεκέμβριος 2010)

Συνέντευξη με την αντιπρόεδρο του Συλλόγου Ζωόφιλων Ημαθίας κ. Τάκη Β.

Η συνέντευξη που ακολουθεί δημοσιεύτηκε στο πρώτο φύλλο της εφημερίδας της Ομάδας μας (Green dreamers).

Ευχαριστούμε θερμά την κ. Τάκη για το χρόνο που, παρά τις αντιξοότητες, πολυ υπομονετικά μας διέθεσε .

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΗΝ Κ. ΤΑΚΗ, ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟ ΤΟΥ ΖΩΗ

1. Πως ξεκίνησε ο ΖΩ.Η. και ποια η πορεία του μέχρι σήμερα;

Ο Σύλλογος Ζωόφιλων Ημαθίας (ΖΩ.Η.), μπορεί να είναι νεοσύστατος, (2006) αρκετά όμως από τα μέλη του δραστηριοποιούνται δυναμικά στο φιλοζωικό κίνημα της περιοχής κατά την τελευταία 15ετία. Έχει εγγεγραμμένα μέλη άνω των 100, τα ενεργά του μέλη όμως είναι πολύ λιγότερα. Όλη η δράση του στηρίζεται αποκλειστικά και μόνο στον εθελοντισμό των μελών, ο οποίος πηγάζει από βαθιά αισθήματα συμπόνιας και αγάπης προς τα ζώα.

Από τα πρώτα πέτρινα χρόνια, τότε που με εντολή κάποιων τοπικών αρχόντων τα αδέσποτα εκτελούνταν στους δρόμους της Βέροιας με καραμπίνες (αρχές δεκαετίας του ΄90), μέχρι σήμερα που οι φόλες αντικατέστησαν τα όπλα, φαίνεται ότι δυστυχώς δεν άλλαξαν και πολλά στη νοοτροπία αυτών που έχουν καθοριστικό ρόλο στην προαγωγή πολιτισμού και παιδείας στη πόλη μας, η οποία – λυπούμαστε που το λέμε – αλλά χαρακτηρίζεται ως «πόλη της φόλας». Τα περιστατικά συχνά, πολλά και οργανωμένα. Τα θύματα στη πλειοψηφία τους ήσυχα αδέσποτα που βρήκαν καταφύγιο στους κεντρικούς δρόμους της πόλης.

Οι βασικοί σκοποί του συλλόγου είναι η προάσπιση των δικαιωμάτων των ζώων και η προώθηση της ζωοφιλίας, η προστασία και περίθαλψη άρρωστων και κακοποιημένων ζώων, η στείρωση,  η προώθηση των υιοθεσιών τους σε υπεύθυνα άτομα και κυρίως η προσπάθεια κάλυψης, στο μέτρο του δυνατού, αυτού του ελλείμματος πολιτισμού σε επίπεδο φιλοζωικής παιδείας, ώστε να γίνει αντιληπτό ότι η άσκηση βίας ενάντια στα ζώα, αποτελεί το πρώτο βήμα  για την άσκηση βίας σε βάρος των ανθρώπων.

Φυσικά το άλλο μεγάλο θέμα που απασχολεί το σύλλογό μας είναι η λειτουργία του «αμαρτωλού» Δημοτικού Κυνοκομείου, το οποίο στα 8  χρόνια της λειτουργίας του αποτέλεσε περισσότερο ένα κρεματόριο που οδήγησε πολλά ζώα σε άδικο και πρόωρο θάνατο, παρά ένα καταφύγιο ζώων, όπως εξ ορισμού θα έπρεπε να είναι. Μέσα από δύσκολους αγώνες  εξαναγκάσαμε τις εκάστοτε Δημοτικές Αρχές να βελτιώσουν τις συνθήκες διαβίωσης των ζώων στο χώρο, αλλά απέχει ακόμα πολύ από τον στόχο μας, για τον οποίο συνεχίζουμε να αγωνιζόμαστε.

2. Ποιες οι αντιδράσεις του κόσμου; Υπάρχει συμμετοχή;

Πολλά άτομα, ειδικότερα νεαρής ηλικίας, εκδηλώνουν αισθήματα συμπάθειας προς τα αδέσποτα και προς τα ζώα γενικότερα. Υπάρχει όμως και μια κατηγορία πολιτών, κυρίως μεγάλης ηλικίας (άνω των 50 έως 80), οι οποίοι αντιμετωπίζουν τα αδέσποτα εχθρικά και οι οποίοι θεωρούν τα ζώα άψυχα αντικείμενα, χρήσιμα μόνο όταν εξυπηρετούν κάποιους σκοπούς (φύλαξη, κυνήγι κλπ), πλάσματα κατώτερα από τους ανθρώπους και οι οποίοι ούτε καν θέλουν να τα βλέπουν στους δρόμους. Άλλοι πάλι τα φοβούνται υπερβολικά, άλλοι τα θεωρούν φορείς μικροβίων, ενώ άλλοι αδιαφορούν παντελώς.

3. Με ποιους φορείς υπάρχει συνεργασία? Ποια η σχέση με τον Δήμο Βεροίας;

4. Ποια η κατάσταση στην πόλη μας όσον αφορά τα αδέσποτα ζώα; Ποια η συμβολή του Δημοτικού Κυνοκομείου;

Δυστυχώς, παρά τις συνεχείς προσπάθειές μας, με κανέναν φορέα δεν υπάρχει ουσιαστική συνεργασία και αναφερόμαστε κυρίως στο Δήμο Βεροίας διότι, εκ του  νόμου, τα αδέσποτα ανήκουν στην ευθύνη του κάθε Δήμου, ο οποίος υποχρεούται να πάρει μέτρα για τον περιορισμό του αριθμού τους, αλλά και για την ευζωία τους. Οι εκάστοτε δημοτικές Αρχές έχουν το θέμα των αδέσποτων στην τελευταία θέση των υποχρεώσεών τους, με συνέπεια να αδιαφορούν για την σωστή εφαρμογή της νομοθεσίας.

Το Δημοτικό Κυνοκομείο της Βέροιας

Ο Δήμος Βέροιας μέσω του δημοτικού Κυνοκομείου συμμετέχει στο Πρόγραμμα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης για τον περιορισμό του αριθμού τους μέσα από το τρίπτυχο στείρωση – εμβολιασμός – επανένταξη, μάλιστα επιδοτείται από το Κράτος για τον σκοπό αυτό, αλλά οι συνθήκες που επικρατούν στο Δημοτικό Κυνοκομείο και η νοοτροπία των υπευθύνων, αποτελούν εμπόδιο στην ορθή εφαρμογή του προγράμματος. Ο Δήμος δυστυχώς αντιμετωπίζει το Κυνοκομείο σαν μια απλή υπηρεσία του, σαν κάποια κτίσματα δηλ. που του ανήκουν και δεν κατανοεί ότι εκεί μέσα υπάρχουν ψυχές που έχουν ανάγκη από σωστή φροντίδα και περίθαλψη.

Ας μην ξεχνάμε ότι «Το επίπεδο πολιτισμού μίας κοινωνίας κρίνεται από τον τρόπο που αυτή φέρεται προς τα ζώα. (Γκάντι)»

5. Τι συμβαίνει στη χώρα μας? Η ζωοφιλία είναι διαδεδομένη ή όχι. Τι συμβαίνει στον κόσμο;

7. Πιστεύετε ότι η προβολή σχετικών θεμάτων μέσω Ιnternet βοηθά στην προώθηση των στόχων σας;

Η Βέροια είναι μια αντιπροσωπευτική κοινωνία περί του πως αντιμετωπίζουν οι Έλληνες τα ζώα. Η κακοποίηση των ζώων έχει πάρει τρομακτικές διαστάσεις στη χώρα μας, φόλες πέφτουν παντού και καθημερινά, ζώα βασανίζονται άγρια, πυροβολούνται, καίγονται ζωντανά, κρεμιούνται.

Τα τελευταία χρόνια άρχισε να αναπτύσσεται αργά αλλά σταθερά ένα φιλοζωικό κίνημα, το οποίο τώρα αρχίζει να οργανώνεται και να αποκτά δύναμη.

Μεγάλη συμβολή και ώθηση σ΄ αυτό έδωσε το διαδίκτυο γιατί οι ζωοφιλικοί σύλλογοι της χώρας είναι πλέον σε συνεχή επαφή μεταξύ τους, με συνέπεια κάτι που συμβαίνει στην Αλεξανδρούπολη ή στην Κρήτη γίνεται αμέσως γνωστό και δεν θάβεται μέσα στα κλειστά όρια των τοπικών κοινωνιών. Εικόνες φρίκης με κρεμασμένα σκυλιά στην Κρήτη ή φολιασμένα στη Βέροια, κάνουν πλέον τον γύρο του κόσμου. Θεωρούμαστε μια τριτοκοσμική χώρα σε σχέση με την προστασία των ζώων και οι καθημερινές αμέτρητες ιστορίες για την αυξανόμενη κακοποίηση των ζώων στη χώρα μας, προκαλούν θύελλα διαμαρτυριών.

Μεγάλη ευθύνη για την έλλειψη φιλοζωικής παιδείας στη χώρα μας έχουν βέβαια και δυο σημαντικοί θεσμικοί παράγοντες, το Κράτος και η Εκκλησία. Το μεν Κράτος γιατί δεν προωθεί την φιλοζωία μέσα από τους μηχανισμούς του (διδασκαλία στα σχολεία, ζωοφιλικές καμπάνιες , νομοθεσία κλπ.), η δε Εκκλησία γιατί έχει στο επίκεντρό της μόνο τον άνθρωπο και δεν ασχολείται με τα υπόλοιπα πλάσματα της φύσης.

6. Με ποιους τρόπους ο σύλλογός σας προβάλλει θέματα σχετικά με την  προστασία και τα δικαιώματα των ζώων;

Κατ΄ αρχήν, λόγω έλλειψης οικονομικών πόρων οι δυνατότητές μας είναι περιορισμένες. Δημοσιεύουμε άρθρα στις τοπικές εφημερίδες, καταγγέλλουμε στις αρμόδιες Αρχές κάθε περιστατικό κακοποίησης ζώων, περιθάλπουμε ιατρικά στο μέτρο του δυνατού αδέσποτα σκυλιά και γάτες, κάνουμε φιλοζωικές καμπάνιες με αφισοκόλληση, κάνουμε μια ιντερνετική εκπομπή για τα δικαιώματα των ζώων, προωθούμε ζωάκια για υιοθεσία τόσο στην Ελλάδα όσο και στην υπόλοιπη Ευρώπη, διοργανώνουμε εκδηλώσεις στη πόλη για την παγκόσμια Ημέρα των Ζώων στις 4 Οκτωβρίου, όπου ενημερώνουμε τους πολίτες για θέματα φιλοζωίας, ή την Παγκόσμια Ημέρα  κατά της χρήσης γούνας, ή για την απαγόρευση των τσίρκο που χρησιμοποιούν ζώα κλπ.

Επίσης έχουμε ένα site το www.zoipets.com, όπου μπορεί να ενημερωθεί κάποιος για τη δράση μας και μια ηλεκτρονική δ/ση για να επικοινωνεί ο κόσμος μαζί μας (e-mail : zoipetsπαπάκι

Ένα από τα σκυλάκια που περιέθαλψε ο Σύλλογος Ζωοφίλων Ημαθίας

gmail.com)

7. Τι μήνυμα θα είχατε να στείλετε στα νέα παιδιά μέσω της εφημερίδας της Ομάδας μας;

Το βασικό μήνυμα που θα θέλαμε να στείλουμε στα νέα παιδιά σήμερα είναι ότι δεν είμαστε οι μοναδικοί κάτοικοι αυτού του πλανήτη και ότι τα ζώα είναι οι φυσικοί συνοδοιπόροι μας στον αγώνα της επιβίωσης. Δεν έχουμε ως είδος δικαίωμα να βασανίζουμε τα άλλα είδη προς όφελός μας, τα ζώα δεν είναι αντικείμενα, έχουν συναισθήματα, αγαπούν, φοβούνται, πονάνε, υποφέρουν και έχουν το ίδιο δικαίωμα με τον άνθρωπο στο να μοιράζονται αυτόν τον ταλαίπωρο και ευρισκόμενο στα όρια της οικολογικής καταστροφής πλανήτη.

Σήμερα που ένα μεγάλο μέρος της ανθρωπότητας έφτασε μέσα από αγώνες να ξεπεράσει τα όρια της ράτσας ή του φύλου και να δεχθεί ότι όλοι οι άνθρωποι έχουν τα ίδια δικαιώματα, ήρθε η ώρα να κάνουμε ένα ακόμα βήμα μπροστά, να ξεπεράσουμε τα όρια του είδους, να αναγνωρίσουμε δικαιώματα στα ζώα και να καταργήσουμε κάθε μορφή ανήθικης συμπεριφοράς απέναντί τους. Οφείλουμε να τα σεβόμαστε και να μην τα κάνουμε να υποφέρουν.

Καταλήγοντας θα θέλαμε να τονίσουμε την ανάγκη να αναπτυχθεί και  να διαδοθεί στη χώρα μας η έννοια του εθελοντισμού, όχι μόνο στον τομέα της προστασίας των ζώων, όπου έχουμε ενταχθεί εμείς αφιερώνοντας χρόνο, χρήμα και ψυχή, αλλά σε κάθε τομέα που έχει ανάγκη υποστήριξης και αγώνα.

«Αν πέθαιναν όλα τα ζώα, τότε θα πέθαιναν και οι άνθρωποι από τη μοναξιά του πνεύματός τους»

Η Φώκια

Με αφορμή ένα άρθρο στην Καθημερινή της 9/3 σχετικά με την απόφαση της Ε.Ε να απαγορεύσει την εμπορία προϊόντων φώκιας, θα αναφερθούμε στη φώκια, ένα ζώο που αφορά και τη χώρα μας.

Η φώκια είναι θηλαστικό αμφίβιο. Ανήκει στην οικογένεια των φωκιδών, που περιλαμβάνει 19 είδη μεγάλων θαλάσσιων ζώων με παγκόσμια εξάπλωση. Μεταξύ αυτών είναι η κοινή ή μοσχοειδής φώκια, ο θαλάσσιος ελέφας ή φώκια η μακρόρινος, η κυστοφόρος της Κασπίας, ο θαλάσσιος βους που ανεβαίνει ως τις λίμνες του Καναδά, η μεσογειακή φώκια (η φώκη των αρχαίων) που συναντάται και στο Αιγαίο, η γροιλανδική που έχει μαύρες και άσπρες βούλες στο σώμα της, κ.ά.

Οι φώκιες ζουν κυρίως στις βόρειες και πολικές θάλασσες και λίμνες. Το σώμα τους έχει σχήμα ατρακτοειδές (σαν αδράχτι) και μήκος 1,5 -3 μέτρα. Το κεφάλι τους είναι ωοειδές με κοντό λαιμό και αυτιά δίχως πτερύγια . Το δέρμα τους σκεπάζεται με λεπτό και γυαλιστερό τρίχωμα. Τα μπροστινά τους πόδια καταλήγουν σε πέντε δάχτυλα ενωμένα μεταξύ τους με νύχια για να σκαρφαλώνουν στον πάγο και στα βράχια, ενώ τα πίσω πόδια έχουν κατεύθυνση προς τα πίσω ώστε να βοηθούν στην κολύμβηση.Όλες οι φώκιες έχουν κάτω από το δέρμα τους ένα παχύ στρώμα λίπους για να τις προφυλάσσει από το πολικό κρύο των περιοχών όπου ζουν.

Οι φώκιες συνήθως ζουν ομαδικά, αν και κάποια είδη είναι μοναχικά.Κατά την περίοδο της αναπαραγωγής, συγκεντρώνονται σε ομάδες εκατοντάδων ή και χιλιάδων ατόμων. Η εγκυμοσύνη διαρκεί 8-12 μήνες. Η φώκια γεννά  ένα με δύο μικρά και είναι πολύ στοργική μητέρα. Συχνά απομακρύνεται για να αναζητήσει τροφή, όταν όμως επιστρέφει, αναγνωρίζει αμέσως το μικρό της από τη φωνή και τη μυρωδιά ανάμεσα σε εκατοντάδες άλλα.

Η φώκια τρώει ψάρια, μαλάκια και καρκινοειδή καθώς επίσης και πλαγκτόν. Κολυμπά με ευκινησία και αντέχει πολύ κάτω από το νερό. Στη στεριά η φώκια σέρνεται μάλλον παρά περπατά. Όταν βρίσκεται έξω από το νερό, ξεκουράζεται πάνω σε παγόβουνα ή στους βράχους των ακτών. Οι ναυτικοί που ταξιδεύουν στις ψυχρές θάλασσες την αποκαλούν και σκύλο της θάλασσας γιατί οι φωνές της μοιάζουν με γαβγίσματα. Είναι γενικά πολύ έξυπνα και χαριτωμένα ζώα (και γι αυτό, δυστυχώς, τις αιχμαλωτίζουν και τις εκπαιδεύουν σε τσίρκο και δελφινάρια…).

Εχθροί της φώκιας είναι η αρκούδα, τα μεγάλα αρπακτικά ψάρια, αλλά κυρίως ο άνθρωπος. Δίχτυα, παγίδες, καμάκια, αλλά και ελικόπτερα και πλοία για την επισήμανση των κοπαδιών, είναι τα μέσα που χρησιμοποιούνται για το κυνήγι της. Η φώκια εξολοθρεύεται για το κρέας της  που τρώγεται από πολλούς βόρειους λαούς, το λίπος της  που χρησιμοποιείται στην κατασκευή σαπουνιών, αλλά και για το φωτισμό και τη θέρμανση και το δέρμα της που είναι πολύτιμο γιατί, λείο και αδιάβροχο όπως είναι, έχει μεγάλη εμπορική αξία. Επίσης καταδιώκεται γιατί σκίζει τα δίχτυα των ψαράδων για να τραφεί.

Σήμερα η φώκια θεωρείται είδος που κινδυνεύει και βρίσκεται υπό προστασία.
Η φώκια Monachus-Monachus ή Μεσογειακή φώκια είναι το είδος που συναντάται στη Μεσόγειο.  Στις μέρες μας, ο βιότοπός της έχει περιοριστεί σε μικρά ακατοίκητα νησιά, απρόσιτες βραχώδεις ακτές και σπηλιές. Είναι από τα μεγαλύτερα είδη φώκιας. Χαρακτηριστικό της το δέρμα που καλύπτεται απο μακρύ μαύρο τρίχωμα με ένα άσπρο «μπάλωμα» στην κοιλιά.

Οι κίνδυνοι που την απειλούν είναι πολλοί. Στο παρελθόν κυνηγήθηκε για το λίπος και το δέρμα της. Σήμερα την κυνηγούν οι ψαράδες επειδή καταστρέφει τα δίχτυα τους για να τραφεί.  Το φαινόμενο αυτό, παρόλο που τείνει να μειωθεί σε συχνότητα, εξακολουθεί να εμφανίζεται. Επιπλέον, ο ρυθμός αναπαραγωγής της  είναι μικρός ενώ σημαντική είναι και η βρεφική θνησιμότητα της φώκιας, εξαιτίας της γέννησής της σε περιοχές, όπου οι ανθρώπικες ενοχλήσεις στοο φυσικό της βιότοπο είναι έντονες. Τέλος, η θαλάσσια ρύπανση και η υποβάθμιση των βιοτόπων της συμβάλλουν στη θλιβερή πρωτιά της Μεσογειακής φώκιας στον κατάλογο των απειλούμενων με εξαφάνιση θαλάσσιων θηλαστκών στην Ευρωπαική Ενωση. Υπολογίζεται πως στις μέρες μας έχουν απομείνει λίγες μόνο εκατοντάδες ζώα (περίπου 500) διασκορπισμένα σε ολόκληρη την Μεσόγειο και στις ακτές του Β. Ατλαντικού.
Ψάχνοντας στο διαδίκτυο, βρήκαμε πολλά βίντεο για το κυνήγι φώκιας που απεικονίζουν εύγλωττα τη σκληρότητα και τη βαρβαρότητα του ανθρώπινου είδους απέναν τι στα ζώα.Είναι τόσο απάνθρωπες οι εικόνες που δε θελήσαμε να τις παρουσιάσουμε στο άρθρο μας.  Παραθέτουμε μόνο σ τη συνέχεια  έγγραφο του Υπουργείου Αλιείας και Ωκεανών του Καναδά σχετικά με το κυνήγι της φώκιας όπου παρουσιάζεται ως τρόπος ζωής και στοιχείο της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας (!!!).

Η Ελλάδα διατηρεί σήμερα τον μεγαλύτερο πληθυσμό φωκών μέσα στη Μεσόγειο, διάσπαρτο σε ολόκληρο το Αιγαίο και το Ιόνιο. Η Μεσογειακή φώκια εξαιτίας της υψηλής της θέσης στην οικολογική πυραμίδα, μπορεί να θεωρηθεί ως δείκτης υγείας του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Η αναγκαιότητα της προστασίας της είναι, επομένως, επιβεβλημένη. Από το 1988 δραστηριοποιείται στον τομέα αυτό η περιβαλλοντική μη κυβερνητική οργάνωση MOm η οποία οργάνωσε και διαχειρίζεται το μοναδικό στη Μεσόγειο Κέντρο Περίθαλψης Μεσογειακής Φώκιας στη Στενή Βάλα Αλοννήσου